Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen ve ataklarla kendini gösteren kronik bir sinir sistemi hastalığıdır.
Bağışıklık sistemi kendi hücrelerini tanır ve vücudu dış etkenlerden korur. Ancak bilinmeyen bir nedenle sistem tehlikeye girdiğinde bağışıklık sistemi kendi hücrelerine, özellikle beyin ve omuriliğe sinir iletimini sağlayan hücrelere saldırır.
Hareket ve koordinasyon beyinden vücuda gönderilen elektrik sinyalleriyle sağlanır. Örneğin sinir hücrelerini koruyan ve işlevlerini yerine getirmelerine yardımcı olan sinir hücrelerinin etrafındaki kılıfa miyelin denir. Bağışıklık sistemi miyelin kılıflarına saldırdığında, “plaklar” adı verilen hasarlı alanlar oluşur. Sonuç olarak, yürüme, konuşma ve görme gibi aktiviteler, MS atakları olarak bilinen, bozulabilir.
Ancak miyelin tabakası kendini yeniler ve hastalar günlük hayatlarına dönerler. Ataklar 1 hafta, 3 ay, 1 yıl gibi farklı zamanlarda ortaya çıkabilir. Her MS hastasının farklı bir atak süresi vardır. Günümüzde ilaç, fizik tedavi ve diğer yöntemlerle ataklar önlenebilmekte, sayısı ve şiddeti azaltılabilmektedir.
MS hayatı tehdit eden bir hastalık değildir. Bazı hastalarda ileri yaşlarda hareket ve bazı bilişsel kayıplar meydana gelebilir. Hastalığın kesin bir tedavisi olmamakla birlikte tıptaki gelişmeler, erken teşhis ve doktor kontrolünde alınan önlemler ortaya çıkan sorunları azaltabilmektedir.
MS Hastalığı (Multipl Skleroz) Nasıl Bir Seyir İzler?
Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin bir hastalığıdır. Merkezi sinir sistemi beyin, beyincik, medulla ve omurilikten oluşur. Bu hastalığın adı multipl sklerozdan gelir, çünkü beynin çeşitli bölgelerinde görülür ve etkilenen dokularda sertleşir.
Merkezi sinir sistemindeki sinir hücreleri, tüm impulsları elektriksel olarak iletir. Sinir hücresinin bu sinyalleri ileten uzun koluna akson, siniri saran ve koruyan dokuya ise miyelin adı verilir. Miyelin sadece sinir hücrelerini korumakla kalmaz, aynı zamanda hücrelerin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olur.
MS hastalarında beynin farklı bölgelerindeki akson ve miyelin tabakası zarar görebilir ve sinir uyarılarını düzgün iletemeyebilir. Sinir sisteminin hasar görmesi, duyum, konuşma, görme, denge ve yürüme ile ilgili sorunlara neden olabilir.
MS en çok 20 ila 40 yaşları arasındaki yetişkinlerde görülür. Erken veya daha büyük yaşta ortaya çıkma olasılığı daha düşüktür.
MS hastalığı (multipl skleroz), ataklar halinde veya ataklar halinde gelişebilen bir hastalıktır. Ataklar hastaların %85’inde atak olarak algılanabilir. Bunlar; Kol veya bacak zayıflığı, görme bozukluğu veya kişinin 24 saat dengesini kaybetmesi gibi sorunların devam etmesine sebat denir.
Daha önce MS atağı geçiren bir kişi, ataklar geçtikten sonra çok sıcak duş alması, sıcak havaya maruz kalması veya ateşinin yükselmesi nedeniyle MS atağı tekrarlayabilir. Bu durumda meydana gelen saldırılara sözde saldırılar denir.
Gerçek ataklar genellikle 24 saat içinde görülür. Tedavi edilmezse atakların süresi 4 haftadan 2 aya kadar değişebilmektedir. Hastalar daha önce bu tür ataklar yaşamamışsa ve bu ataklar 24 saat veya daha uzun sürüyorsa en kısa sürede doktora gidilmesi önerilir.