Halk arasında felç olarak da bilinen hemipleji, beyin damarlarının tıkanması sonucu ortaya çıkan ve vücudun sağ veya sol tarafını etkileyen bir sinir sistemi hastalığıdır. Hemiplejide lezyonun şiddetine bağlı olarak hastalar harekette kayıp veya azalmaya neden olan çeşitli duyusal kayıplar yaşayabilirler. Her yaş grubunda görülen hemipleji genellikle fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları ile tedavi edilir.
Beyni besleyen damarların yırtılması veya tıkanması sonucu vücudun sağ veya sol tarafında nöromüsküler fonksiyon kaybına neden olan bir sinir ve kas sistemi bozukluğu olan hemipleji nedir sorusunun cevabı. Beynin sol tarafında meydana gelen hasar vücudun sağ tarafını, sağ tarafında meydana gelen hasar ise vücudun sol tarafını etkiler. Dünyadaki en yaygın beyin ve sinir sistemi hastalıklarından biri olan hemipleji daha çok orta yaş ve üzeri kişilerde görülse de her yaş grubu risk altındadır. Görme bozukluğu, konuşma bozukluğu (motor afazi), ataksi, hafıza sorunları, kol ve bacakları kısıtlı kullanma, idrar kaçırma gibi bağırsak fonksiyonlarını kontrol edememe gibi belirtiler de hemipleji ile ilişkilendirilebilir. Erken evrelerde aralıklı hemipleji bazı durumlarda geçicidir, ancak genellikle kalıcı bir seyir gösterir.Hemipleji, vücudun etkilenen yarısına ve etki alanına göre değişir. Sol hemipleji hafıza ve algı problemleriyle karakterizedir. Hastalar genellikle umursamaz davranır ve günlük yaşamda zorluklar yaşarlar. Sağ hemipleji konuşma bozukluğu ve yutma fonksiyonu kaybı ile karakterizedir. Bu tip hemiplejide görsel hafıza ve algı sorunları görülmez. Spastik hemipleji durumunda, kas kasılmaları ve hareketleri ihlal edilir. Bu tür hemipleji, etkilenen bölgede ağrıya neden olabilir. Alternatif hemipleji çocukluk çağının çok nadir görülen bir hastalığıdır. Genellikle ayda birkaç kez ortaya çıkan hemipleji atakları bir süre sonra geçer. Zamanla motor becerilerde kayıp ve psikososyal bozukluklar görülür. Serebral hemipleji beynin hasar görmesinden kaynaklanırken, spinal hemipleji omuriliğin hasar görmesinden kaynaklanır. Yüz hemiplejisinde yüzün sağ veya sol tarafında felç görülür.
Hemipleji Nedenleri Nelerdir?
Beyin kanaması, beyin damarlarında meydana gelen hasarlar ve tıkanmalar, beyin damarlarının kansız kalmasına neden olan hemoraj ve iskemi en sık karşılaşılan hemipleji nedenleri arasında bulunmaktadır. Bununla birlikte beyin tümörleri, kafa travmaları, serebrovasküler bozukluklar, koroner arter ve atrial fibrilasyon gibi kalp hastalıkları ve beyinle ilgili cerrahi operasyonlar da sık karşılaşılan hemipleji nedenlerinden bazılarıdır.
Hemiplejinin diğer risk faktörleri şu şekildedir:
- Beyin kanaması ya da anevrizma,
- Travmatik beyin hasarları,
- Hipertansiyon,
- Obezite,
- Diyabet,
- İskemik atak,
- Yüksek kolesterol,
- Kalple ilgili rahatsızlıklar,
- İleri yaş,
- Sigara ve alkol kullanmak,
- Hareketsiz (sedanter) yaşam tarzı,
- Kalıtımsal faktörler.